روز قدس و جایگاه آن در مبانی دینی
بسم الله الرحمن الرحیم
لطفا جاى مسح سر و مقدار مسح را مشخص كنيد؟
همه مراجع: جاى مسح سر جلوى سر (بالاى پيشانى) است و كشيدن مسح از پشت سر يا دو طرف آن جايز نيست. (توضيحالمسائل مراجع، م 250 نورى، توضيح المسائل، م 251 وحيد، توضيح المسائل، م 256 و دفتر: خامنهاى.)
تبصره. به هر اندازه جلوى سر را مسح كند، كافى است ولى احتياط مستحب است كه از درازا به اندازه يك انگشت و از پهنا به اندازه پهناى سه انگشت، مسح كند.
----
خانمها و يا كسى كه موهاى جلوى سرش بلند است و آن را بالاى سر جمع مىكند چگونه در هنگام وضو مسح كند؟
همه مراجع: يا بايد بيخ موها را مسح كند و يا فرق سر را باز كرده، پوست سر را مسح نمايد. (توضيحالمسائل مراجع، م 251 وحيد، توضيحالمسائل، م 257 نورى، توضيحالمسائل، م 252 و دفتر: خامنهاى.)
---- مسح پا --
آيا بانوان مىتوانند همه انگشتان پاى خود را لاك بزنند و در هنگام وضو تنها يك انگشت كوچك پا را براى مسح بدون لاك نزده نگه دارند؟
همه مراجع: آرى، مقدار واجب مسح، تنها از سر يكى از انگشتان پا (هرچند انگشت كوچك پا) است. (توضيحالمسائل مراجع، م 252 وحيد، توضيح المسائل، م 258 نورى، توضيح المسائل، م 253 و خامنهاى، س. 111)
--- چرا از فلسطینیان حمایت کنیم--
-----------
مبانی اعتقادی حمایت از فلسطین
بر اساس آيات، روايات و ادله عقلى متعدد جامعه اسلامى پيكره واحدى است و مسلمين نمىتوانند در قبال تهاجم بيگانگان به ساير مسلمانان بىتفاوت باشند.
چنانكه خداوند متعال در قرآن كريم با صراحت به حمايت و دفاع از ستمديدگانى كه مورد ظلم قرار گرفته و از وطن و كاشانه خويش اخراج و آواره شده اند، فرمان مى دهد: حج 39- 40
و «أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَ إِنَّ اللَّهَ عَلى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ
به كسانى كه به جنگ بر سرشان تاخت آوردهاند و مورد ستم قرار گرفتهاند، رخصت داده شد و خدا بر پيروز گردانيدنشان تواناست
الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلاَّ أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ وَ لَوْلا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوامِعُ وَ بِيَعٌ وَ صَلَواتٌ وَ مَساجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيراً وَ لَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ» [[2
آنهايى كه به ناحق از ديارشان رانده شدهاند جز آن بود كه مىگفتند: پروردگار ما خداى يكتاست؟ و اگر خدا بعضى را به وسيله بعضى ديگر دفع نكرده بود، ديرها و كليساها و كنشتها و مسجدهايى كه نام خدا به فراوانى در آن برده مىشود ويران مىگرديد. و خدا هر كس را كه ياريش كند، يارى مىكند و خدا توانا و پيروزمند است. (40)
-----حضرت علی و دفاع از مظلوم--------
حضرت علی علیه السلام فلسفه پذیرش خلافت خود را دفاع از مظلومین مطرح می کند
«لَوْ لَا حُضُورُ الْحَاضِرِ وَ قِیامُ الْحُجَّةِ بِوُجُودِ النَّاصِرِ وَ مَا أَخَذَ اللَّهُ عَلَى الْعُلَمَاءِ أَلَّا یقَارُّوا عَلَى کِظَّةِ ظَالِمٍ وَ لَا سَغَبِ مَظْلُومٍ لَأَلْقَیتُ حَبْلَهَا عَلَى غَارِبِهَا؛ (1) اگر حضور حاضرین نبود و با وجود یاری دهنده حجّت تمام نمیشد، و اگر نبود عهدی که خدای عزّوجل از علما گرفته تا راضی نشوند بر سیری ظالم از ظلم و گرسنه ماندن مظلوم از ستم او، هر آینه ریسمان و مهار شتر خلافت را برکوهان آن میانداختم.»
------
پيامبر گرامى اسلام (ص) نيز مىفرمايد: «من اصبح و لم يهتم بامور المسلمين فليس بمسلم» [[4
و «من سمع رجلاً ينادى يا للمسلمين فلم يجبه فليس بمسلم هر كس فرياد استغاثه هر مظلومى (اعم از مسلمان يا غير مسلمان) را بشنود كه مسلمين را به يارى مى طلبد، اما فرياد او را اجابت نكند مسلمان نيست.» [[5
در صحيح بخارى نيز از آن حضرت روايت شده است كه فرمودند: «همه مسلمانان برادر يكديگرند، به همديگر ظلم نمى كنند و در مقابل دشمنان يكديگر را رها نمى كنند و به خود وا نمى گذارند». [[6
در مسند احمد بن حنبل نيز از آن حضرت روايت شده است كه: «كه هر كس نزد او مؤمنى خوار شود ولى او را يارى نكند، در حالى كه قادر بر نصرت او باشد، خداوند عزو جل، روز قيامت نزد تمام خلايق او را خوار خواهد نمود». [[7
دستور نورانى اميرالمؤمنين على بن ابى طالب (عليه السلام) مبنى بر اين كه ««كونوا للظالم خصماً و للمظلوم عوناً همواره خصم ظالم و يار و ياور مظلوم باشيد» [[8 نيز بر اين نكته مهم دلالت دارد كه در اسلام، مسؤوليت مقابله با تهديد و ارعاب وظيفهاى همگانى استهمه بايد يكپارچه، در برابر عوامل تهديد و ارعاب بايستند و از مظلوم دفاع كنند و خصم ظالم باشند.
بر اين اساس دفاع تنها بر كسانى واجب نيست كه از سوى دشمن مورد هجوم قرار گرفتهاند، بلكه همه مسلمانان وظيفه دارند در مقام دفاع از مسلمانانى كه در بخشى از سرزمينهاى اسلامى مورد تجاوز قرار گرفتهاند، دفاع كنند و با جان و مال خود در راه خدا جهاد نموده و در زمينههاى مختلف سياسى، اقتصادى و نظامى
[[1- سوره بقره، آيات 190
191 [[2- سوره حج، آيه 40 و همچنين ر. ك: سوره شورى، آيات 41 و 42.
[[3- سوره نساء، آيه 75.
[[4- كلينى، اصول كافى، ج 2، ص
163 [[5- كلينى، اصول كافى، كتاب الايمان و الكفر، باب الاهتمام بامور المسلمين، ح
5 [[6- فتح البارى، ج 12، ص 323 به نقل از محمد حسنين هيكل، الجهاد و القتال فى السياسه الشرعيه، ج 1، بيروت: دارالبيارق، الطبعه الثانيه، 1417 ه. ق، ص 83.
[[7- مسند احمدبن حنبل، ج 3، ص 487 به نقل از: هيكل، همان، ص 84.
[[8- نهج البلاغه، تنظيم صبحى الصالح، قم: دارالهجره الخامسه، 1412 ه. ق، نامه 47، ص
421 [[9- الكافى فى الفقه به نقل از الينابيع الفقهيه، ج 9، ص
31 [[10- مسالك الافهام، ج 3، ص
8 [[11- كشف الغطاء، ج 4، ص
291 [[12- مبانى فقهى دفاع از سرزمينهاى اسلامى، سيد جواد ورعى، فصلنامه حكومت اسلامى، سال 8، تابستان 1382، شماره
28 [[13- شمس الدين، جهادالامّه بقلم: حسن مكّى بيروت دارالعلم للملايين، 1997 م، ص 336.
[[14- صبحى محمصانى، القانون و العلاقات الدوليه فى الاسلام، بيروت، دارالعلم للملايين، 1392 ه. ق، ص 194193.
[[15- به نقل از: هيكل، پيشين، ص 591.
[[16- العقيده الطحاويه، ص 49، به نقل از: هيكل، همان، ص 594.
[[[17- مرتضى مطهرى، جهاد، قم: انتشارات اسلامى، ص 29 30.
[[18- نهضت امام خمينى، ج 2، ص
348 [[19- صحيفه امام، ج 20، ص
---------شبهه---------
شبهه مطرح می کنند که اینها اهل سنت هستند و دشمن علی و اهل بیت علیهم السلام لذا نباید ما از اینها حمایت کنیم.
--- اولا: اینها شافعی هستند و محب علی و اهل بیت او--
بيشتر مردم فلسطين، پيرو مذهب شافعى هستند و اتفاقاً، ابوعبدالله محمدابن ادريس شافعى، رهبر اين فرقه، متولد غزه بوده است.
جالب اينجاست كه در ميان فرقه هاى چهارگانه اهل سنت، نزديك ترين فرقه به تشيع از نظر علاقه و احترام به اهل بيت و احكام فقهى، همين فرقه شافعى است.
علاقه امام شافعى به خاندان رسالت باعث نزديكى هر چه بيشتر پيروان اين مذهب با شيعيان على ابن ابىطالب عليهالسلام شده است. شافعى همچنان كه درباره على عليهالسلام اشعار نغز و پرمغزى سروده درباره واقعه عاشورا نيز اشعارى زيبا و جانسوز دارد. امام شافعى كه در دوستى اهل بيت زبانزد مىباشد، اشعار بسيارى در فضائل اهل بيت سروده است. او همچون ساير ائمه اهل سنت در ابراز ارادت خود نسبت به خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله از هيچ كوششى دريغ نكرد و حتى از اينكه او را به خاطر اين ارادتمندى رافضى خوانند ابا نكرد. او معتقد است كه محبت خاندان رسالت حكم واجبى است كه خداوند در قرآن دستور داده و براى نشان بزرگى و فضيلت ايشان همين كافى است كه اگر كسى بر آنها در نماز و سلام و صلوات نفرستد نمازش ادا نخواهد شد.
ارادت و علاقه امام شافعى به اهل بيت پيامبر چنان بود كه بر خى از اهل سنت او را شيعه پنداشتند و حتى جهت محاكمه به بغداد برده شد. او معتقد بود كه ارادت به خاندان على عليهالسلام را بايد علنى و آشكار ساخت و اين پندار باطل را از اذهان دور كرد كه رفض را در دوستى على و فاطمه و فرزندان آن دو مىداند و يا ناصبىگرى را در دوستى ابوبكر و عمر عليهالسلام. به اعتقاد او جريان رافضىگرى و ناصبىگرى كه دوستى و دشمنى افراطى را در حق على عليهالسلام دنبال مىكردند نادرست است. يعنى انسان مومن به خدا و رسولش كسى است كه محبت اهل بيت را آشكار كند. تقسيم بندى مسلمانان به رافضى و ناصبى تقسيم بندى مطرودى است و افرادى كه مسلمانان را به اين دو دسته تقسيم مىكنند قطعاً مجرم و گناهكارند زيرا محبت على و خاندانش از اصول دين اسلام است و اگر كسى چنين امرى را آشكار كند به اصل اسلام عمل كرده و به ايمان خويش استحكام بخشيده است. (ر. ك: سيماى على از منظر اهل سنت، 176)
-- ثانیا: در تمام روایات تاکید بر مسلمان بودن شده ---
در تمام روایات تاکید بر مسلمان بودن شده نه شیعیه بودن
-----ثالثا: اگر مسلمان هم نبودند وظیفه داشتیم از مظلوم-----
سیره پیامبر اکرم صل الله علیه و آله به ما نشان می دهد اگر مردم فلسطین مسلمان هم نبودند وظیفه داشتیم از مظلوم دفاع کنیم
حلف الفضول يعنى «پيمان جوانمردان»، اين پيمان از يكى شريف ترين پيمان هايى است كه پيش از اسلام بسته شد. علت اين پيمان اين است كه: مردى زبيدى از اهل يمن كالائى به عاص بن وائل سهمى فروخت، عاص در پرداخت بها مماطله نمود و به فروشنده ستم كرد تا مأيوس شد. آن مرد اشعارى گفت و از قريش دادخواهى كرد. دادخواهى آن مرد ستم ديده غريب، در دل بنى هاشم اثر كرد. زبير بن عبدالمطلب كه شجاع، آزادمنش، آقا، بخشنده، شاعر و خطيب بود وقتى اشعار آن مرد را شنيد، سوگند ياد كرد، پيمانى با قبايل قريش ببندد كه اقويا را از ظلم به ضعيف منع كنند و اهل مكه را از ستم به غريب باز دارند و در اين موضوع اشعارى گفت و آن حلف را حلف الفضول ناميد.
آنگاه پنج قبيله از قبايل قريش از جمله بنى هاشم و بنى زهره در دارالندوه اجتماع كردند و اتفاق نمودند كه داد مظلوم را از ظالم بگيرند و هر ستمديده اى را خواه از اهل مكه باشد و يا از كسانى كه به مكه مى آيند، يارى كنند و با ستمگر مبارزه كنند تا حق مظلوم را از او بستانند و به منزل عبدالله بن جدعان رفتند و در آنجا سوگند ياد كردند و بهاى كالاى مرد زبيدى را از عاص گرفتند و به او دادند. لازم به تذكر است كه بنى اميّه از شركت در اين پيمان خوددارى كردند. پرتوى از عظمت امام حسين (ع) صفحه 220، آيهالله لطف الله صافى گلپايگانى به نقل از سايت تبيان
رسول خدا از اين پيمان با عظمت ياد مى كردند و مى فرمود: «... اگر حالا نيز مرا به آن پيمان بخواهند اجابت مى كنم....» (فروغ ابديت ج اول ص 184 چاپ 16 دفتر تبليغات اسلامى)
اين پيمان حق طلبى وظلم ستيزى پيامبر (ص) را از آغاز نشان مى دهد.
--- رابعا: بسیاری از فلسطینی ها شیعه هستند ---
همين ليلا خالد (چريك فلسطينى كه در چند عمليات هواپيما ربايى شركت داشت) معروف، شيعه است. در چندين نطق و سخنرانى خودش در مصر گفته من شيعهام. (شهيد مطهرى، آشنايى باقرآن، جلد 4، پاورقى صفحه 32)
از سوى ديگر بسيارى از مردم مسلمان فلسطين شيعه مى باشند كه همواره ارتباط خود با لبنان به عنوان يكى از مراكز مهم شيعى را حفظ كردند و بعد از پيروزى انقلاب اسلامى نيز اين ارتباط تنگ تر شد. جهاد اسلامى به عنوان شيعى ترين جنبش فلسطينى پيوند مستحكمى را با حزب الله و ايران برقرار كرد و به همين واسطه نقش مهمى را در گسترش شيعه در اين كشور داشت. شهيد فتحى شقاقى دبير كل پيشين اين جنبش و حامى جدى انقلاب اسلامى بارها اعلام كرد كه از دهه هفتاد بود كه با اسلام انقلابى از طريق آثار امام خمينى و آيت الله سيد محمد باقر صدر آشنا شديم. علاوه بر جهاد اسلامى، جنبش هاى ملى و دينى ديگرى با صبغه شيعى در فلسطين شكل گرفت كه بيشتر كاركرد فرهنگى و اجتماعى دارند. بعد از پيروزى انقلاب اسلامى، تشكلى تحت عنوان اتحاد الشباب الاسلامى (اتحاديه جوانان اسلام) در بيت الحم پا گرفت كه جمعيتى خيريه با رويكردى تبليغى بود.
اين گروه اقدام به تاسيس درمانگاه خيريه الاحسان، درمانگاه السبيل، مركز جراجى نقاءالدوحه، مدرسه النقاء و مركز زنان كردند و مضاف بر آن دوره هاى آموزشى قرآن را در مساجد و موسسات براه انداختند كه نقش مهمى در گسترش تشيع داشت. گروه فعال ديگر در اين زمنيه الحركه الاسلاميه الوطنى (جنبش اسلامى ملى) است كه مدتى پيش با شيعه شدن محمد ابوسمره رئيس و ديگر اعضا خود به حركت جهاد اسلامى پيوستند. جنببش مذكور موسسه اى را تحت عنوان مركز مطالعات و تحقيقات قدس براى فعاليت تبليغى خود راه اندازى كرده است. مركز شيعى ديگر در بيت الحم توسط محمد الشحاده يك از ياران جنبش جهاد اسلامى اداره مى شود كه به سهم خود در گسترش شيعه نقش داشته است. يكى ديگر از موسسات پركار در اين زمينه جمعيت الجعفريه است كه در حوالى دبوريق تاسيس شده و زير نظر استاد اشرف امونه اداره مى شود. هيات هاى متعددى زير نطر اين موسسه مشغول فعاليت هستند كه حسينيه الرسول الاعظم، مكتب الزهرا و مجله السبيل از آن جمله هستند. (مجله الثقافى، گفتگو با صلاح نورى عبود پژوهشگر دانشگاه كربلا، (به تازگى موسسه اى با عنوان شورا يا مجلس عالى شيعيان فلسطين تاسيس شده كه سرپرستى آن را محمد غوانمه به عهده دارد. وى از اعضاى سابق جنبش جهاد اسلامى بود. (منبع: تشيع در فلسطين، پايگاه اطلاع رسانى جهان تشيع)
(1) حج (22)، آيه 40 و. 39
000 (2) نساء (4)، آيه،. 75
000 (3) بحار، ج 97، ص. 90
000 (4) كافى، ج 2، ص. 164
000 (5) تحف العقول، ص. 414
000 (6) كافى، ج 2، ص. 163
000 (7) كافى، ج 2، ص. 167
000 (8) الامالى، شيخ صدوق، ص. 574
000 (9) نهجالفصاحه، ش. 2712
000 (10) قانون اساسى، اصول 6، 11، 56،. 153
000 (11) براى آگاهى بيشتر ر. ك: